Zincir başarısı

Yurt dışında okumuş ya da çalışmış genç işadamları "işletme hakkı satma" anlamına gelen "franchising"i İzmir'de geliştirdi.

Sistem, belli bir ürünü çok noktada ucuza sattırmayı amaçlıyor. İzmir'deki girişimcilerin üçü de gıda, alanında faaliyet gösteriyor.

Ülkemizde özellikle son 5 yılda yaygınlaşmaya başlayan "Franchising", küçük işletmelerin yayılmasını ve güven içinde kazanç elde etmesini sağlayan bir pazarlama sistemi.

"Büyük bir işletmenin koruyuculuğunda kendi adına iş yapmak" anlamına gelen sistemde girişimci, ücret ödeyerek işletme hakkını ana işletmeden satın alır. Böylece küçük firma, konusunda ün yapmış bir işletmenin ismi altında faaliyet göstererek azami kar sağlama olanağını elde ederken, ana işletme de pazarını genişletir.

Ana işletme, küçük işletmeleri düzenli biçimde denetleyerek ürün standartlarının bozulmamasına özen gösterir, sapma olduğunda, işletme hakkını kullandırmaktan vazgeçibilir. Buna karşılık herhangi bir nedenle küçük işletmenin başarısızlığı durumunda, ana işletme desteğini sürdürür. Ana işletmenin deneyimlerinden, gizli bilgilerinden, ekipmanlarından yararlanan küçük işletme, eğitim programlarına katılma olanağına da sahiptir. Bütün bunlara karşılık, satışlarının belli bir yüzdesini komisyon olarak öder.

1'den 50 şubeye
Franchising sisteminin Türkiye'deki ilk uygulayacıları genelde belli bir süre yurt dışında kalmış genç Türk işadamları. İzmir'de bu sistemden gıda analında yararlanan üç büyük firma var: Pizza Pizza, Özsüt ve Bolulu Hasan Usta. Türkiye için yeni iş kolu olan "franchising"i Pizza Pizza'nın sahibi Abbas Türker'e anlattırdık.

1995'te, zincirin ilk halkasını oluşturan Kıbrıs Şehitleri Caddesi'ndeki o pek de büyük olmayan pizzacı dükkanı, bir pizza fabrikası yaratmış. Her gün önünde uzun kuyrukların oluştuğu ilk şubede, müşteriler adeta sokaklara taşıyordu. Çünkü Pizza Pizza'nın pizzaları lezzetli ve ucuzdu. Bugün İzmir ve Ege'nin yanı sıra; İstanbul, Konya ve Eskişehir'de, 50'den fazla "Pizza Pizza" şubesi var.

Takım işi
Abbas Türker, "Türk halkı bu sistemle yeni tanıştı. Bunun getirdiği bazı büyük sorumluluklar var. Franchising tam bir takım işi. Bayiliği alan işletme ve merkez arasında sürekli bir iletişim olması şart. Bayilik almak isteyenler önce bizimle görüşür. Başvuru formunda, "12 saat ayakta durabilir misiniz?", "Devamlı güler yüzlü olabilir misiniz?" gibi ilginç sorular vardır. Onlara 45 gün eğitim veririz. Örneğin, aşçısı işten çıktığında yönetici aşçılık yapabilmeli, kasiyeri ayrıldığında kasada durabilmeli, garsonu ayrıldığında garsonluk yapabilmelidur. Bunlar sağlandığında, başarısızlığın imkansız olduğunu düşünüyorum" diye anlatıyor sistemi.

Türker, Kıbrıs Şehitleri'ndeki ilk dükkanı açtığında aklında böyle bir düşüncenin olmadığını ama olayların kendisini bu yöne doğru taşıdığını söylüyor. O sadece bir pizza dükkanı olsun istemiş. Ancak halktan gelen yoğun talebi de görmezden gelmemiş. Başarılı olacağına inanmış ve bu yolda yürümeye karar vermiş.

Kanada'da öğrendi
Türker, Kanada'da yıllarca karın tokluğuna ve çok güç koşullar altında çalışıp 10 yıl yaşadıktan sonra, "Pizza işini öğrendim. Türkiye'de daha rahat yaşarım" deyip İzmir'e yerleşmiş. Kanada'daki ilk işleri arasında, karda kışta araba yıkamak, paspasçılık, bulaşıkcılık var. O sayede alt yapısı sağlam olmuş ve mutfakta yetişmiş. Gerektiğinde rutubetli depolarda uyumuş. Sonunda kendi dükkanını açmış. Titizliği yüzünden sabahın üç buçuğunda masanın üzerindeki lekeyi silmek için dükkana geri döndüğü olmuş. "Ortaokul mezunuyum. Disiplinli çalışır, dürüst davranırım" diyor.

Pizza Pizza'nın en önemli özelliği pizza ve özel mönü fiyatlarının çok ekonomik oluşu... 1.5 milyon liraya, karnınız tıka basa doyuyor. Hatta bazı dönemlerde, promosyonlarla fiyatlar daha aşağılara düşebiliyor. Türker bunu şöyle açıklıyor: "Biz yüzde 15 civarı bir kar marjıyla çalışırız. Fakat zaman zaman bunu yüzde 2-3'lere indiririz. Bunun iki önemli nedeni var; müşterinin alışkanlığını kaybetmesini önlemek ve müşterilerimizi bir şekilde ödüllendirmek. Günümüzde müşteri memnuniyeti çok önemli."

Yeni bir zincir
Abbas Türker'e göre, önümüzdeki dönemlerde Türkiye'de Pizza Pizza kutusunun girmediği şehir ve kasaba kalmayacak. "Amacımız şube sayımızı 300'e çıkarmak." diyen ve 4 ay önce de 'Pizza One' adında yeni bir zincirin ilk halkalarını oluşturan Türker, "Pizza One'da tavuk ciğeri gibi yeni ürünleri de mönülerimize ekledik. Önümüzdeki günlerde Pizza One'da fast food ürünleri de olacak. Tavuklu sandwich, tost gibi... Biraz da diyet yapanları düşünmek lazım" diyor.


Gözünüzün içi parlıyorsa satış destekçisi olun.

Marketlerde belli ürünlerin satışını artırmayı amaçlayan satış destek hizmeti, hem iş kolu hem de meslek olarak hızla gelişti.

Bu alandaki şirketler binlerce genç kıza iş verdi. Aranan özellikler; güleryüz, konuşkanlık, özüven ve içi parlayan gözler.

Büyük perakendecilik, küreselleşme ortamında, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de, son dönemlerde en hızlı gelişmeyi sağlayan iş kolu ve mesleklerden biri.

Büyük perakendecilikteki hızlı gelişme doğal olarak yan sektörlerde de hareketlenmeye, büyümeye yol açıyor. Yansıma sadece üretime değil, hizmete dönük de olabiliyor. Örneğin satış destek, güvenlik ve temizlik gibi hizmetlerde son 10 yılda büyük gelişmeler yapandı. Satış destek hizmetlerini İzmir'in bu alanda faaliyet gösteren kuruluşlarından TAR Ajansın Sahibi ve Genel Müdürü Erol Hülagu ile konuştuk.

Anadolu'ya da yayıldı
Hülagu iş kolu ve gelişimine ilişkin izlenimlerini şöyle naklediyor:
"10 yıl önce önce başladığımız hizmet günümüzde 'Satış Destek Sistemi'ne dönüşmüştür. Sektör o yıllarda ürün üzerine hediye bandajı yapıştırarak satış artışı sağlarken bugün bilimsel alt yapı desteği vermektedir. Market zincirleriyle Anadolu'ya da yayılmaktadır.

Örneğin genel merkezi İzmir'de olan şirketimizin, İç Anadolu Bölgesi'ni kontrol eden Ankara Bölge Müdürlüğü Ofisi, Antalya, Adana gibi bölgelerde de yöresel süpervisörleri bulunmaktadır. Genel merkez ve Ankara ofisimiz, elemanların işe alınmaları, teorik ve uygulamalı eğitimlerinin verilmesi ve iş verimlerinin artırılması gibi konularla ilgilenmektedir. Satış destek yöneticisi kadromuz da, motivasyon ve sağlıklı iletişim açısından özel danışmanlık şirketlerinden eğitim alarak elemanlara yansıtmaktadır.

90'lı yıllarda hızlanan satış destek hizmetlerinde amaç; perakendeci olarak isimlendirilen market, süpermarket, hipermarket gibi satış noktalarında en iyi tanzimi yaparak, müşterilerin ürüne kolaylıkla ulaşabilmesini ve satın almasını sağlamaktır.

Ayrıca tüketiciye yönelik afişleme ve vb. çalışmalar da yapıyoruz. Örneğin Castrol kampanyasında 55 ildeki, 80 sanayi sitesinde, 650 satış noktasında afişleme ve stand uygulaması yapılarak "Çekiliş Kampanya" duyuruları organize ettik. Bunun gibi, ülkemizde 5 adet olan birebir ölçülerde, hareket edebilen Milka ineklerinin 4 yıldır tamir, bakım ve şehirlerarası nakliyelerini sağladık. Marketlerde, anlaşmalı olduğumuz şirketlerin ürünlerine, sepet, kasa önü, kule gibi ikinci ve üçüncü satış noktaları kurarak satış artırdığımız gibi market sahiplerine de ekstra kazanç sağlamış olduk. Aslında işimiz de, malın müşteriye biribir tanıtımı ve marketçiye o üründen nasıl daha fazla kazanç sağlayabileceğinin öğretilmesi oluyor."

2000 kişiye iş
Erol Hülagu, TAR Ajans'ın aynı zamanda Bir "Tüm Hizmet Ajansı" olduğunu anımsatarak sözlerini şöyle sürdürüyor:

"Reklam şirketi olarak satış artırabileceğini söyleyen ajans çoktur. Ancak belli bir yüzde ile garantileyen yoktur. Biz, sistemimizi uygulayan şirketlere böyle bir garantiyi verebiliyoruz. Halen Türkiye'nin hemen her ilinde toplam 250'nin üzerinde satış ve satış destek elemanı ve bu hizmetler için şirketlere kiraladığımız 40 kadar araçla çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Sektördeki toplam eleman sayısı da 2000 dolaylarında tahmin ediliyor."

Hülagu'nun bu noktaya kadar anlattıklarıyla konuyu bir "iş" olarak verdik. Erol Hülagu, meslek olarak satış destekçiliği de şöyle anlatıyor:

"Eleman alırken biz özellikle tecrübesiz olanları tercih ediyoruz ki, öğrenmesi gerekenleri ilkelerimiz doğrultusunda öğretebilelim. İşimizde insan faktörü çok önemli. Çalışan elemanlarımızla, birebir ilgilenen süpervizörlerimiz, şeflerimiz, satış elemanlarımız var. Geniş bir denetim kadrosuna sahibiz. Tüm çalışmalarımızı raporlayan bilgisayar departmanımız ve aktivitelerimizi fotoğraflayan kadrolu fotoğraf elemanlarımız da daima iş başında.

Güleryüz ön koşul
İşimiz, güleryüzlü, konuşkan, kendine güvenen ve gözlerinin içi parlayan, 18 ile 25 yaş arasındaki tüm bayanlara açık. Onlara şunları öneriyoruz:

• Eğitim programlarını can kulağıyla izleyip kendinizi iyi yetiştirin,

• Öğrettiklerimizi iyi kullanın,

• Çalışmalarınızı en iyi şekilde gerçekleştirin ve yükselmeyi hedefleyin,

• İki yıldan fazla aynı seviyede kalmayın!

Son kural konusunda çok hassasız. Eğer eleman özel bir neden yokken 3. yılında ilerleme kaydedip terfi etmemiş yahut transfer olmamışsa o elemanın başka iş alanına geçmesine sağlarız.

Bu prensip doğrultusunda kurulduğumuz günden bu yana 3 binin üzerinde kişiye yeni iş imkanı sağladık. Birçok eski elemanımız şimdi çok iyi şirketlerde üst düzeyde çalışıyor ve bize teşekkür ediyor.

Ülkemizin çalışan, çalıştığını gösteren, kendine ve çevresine fayda sağlayan, şükretmesini de bilen, güleryüzlü insanlara ihtiyacı var. Hepimizin görevi gençlere bu ilkeleri öğretmek, onlara yeni iş imkanları sağlamak ve doğruları göstermek olmalı."