21. yüzyılın en geçerli mesleği Sermayesiz iş yazılımcılık

Bilgisayarların hayatımızdaki yeri genişledikçe, bilgisayar programcılığı da giderek daha cazip bir meslek ve iş kolu haline geliyor.

Bilgisayarların kullanım alanlarının her geçen gün genişlemesi, internetin yaygınlaşması ve yaygınlaşmaya paralel olarak ticaretin yavaş yavaş sanal ortama kaymasıyla birlikte, yazılıma olan ihtiyaç da artıyor.

Sadece bundan 10 yıl öncesine gidelim. Bilgisayarların kullanım alanları günümüzle kıyaslanmayacak kadar sınırlıydı. Kişisel bilgisayarlar yok denecek kadar azdı. Fakat son 10 yılda bilgisayar kullanımı katlanarak büyüdü. Bilgisayarlar çok kısa zamanda, çok büyük işler yapar hale geldi.

Sermayesi "beyin"

Hal böyle olunca da, bilgisayar programcılığı, yani "yazılımcılık" günümüzün yükselen mesleklerinden biri, belki de en önemlisi haline geldi. Üstelik bu alan sermaye olarak, makina, araç, gereç vb'den çok insan beynini kullandığı için dünyanın her yanında sürpriz çıkışların yaşandığı bir iş kaynağı oluşturdu.

Örneğin 1 milyar dolaylarındaki nüfusunun büyük çoğunluğu fakirlik sınırının altında yaşayan Hindistan, yazılım programları ihracatından yılda 2 milyar dolarlık getiri sağlamaya başladı. Üstelik gidip görenler, bütün dünyaya ihraç edilen yazılım programlarının hazırlandığı yerlerin sefil halini anlata anlata bitiremiyorlar.

İzmir'de de yükselen bu mesleğe ciddi bir yöneliş ve çeşitli arayışlar var.
Yazılımcılığı bir bilgisayar sistemleri şirketi olan Ege Porcan'ın Endüstriyel Projeler Grup Lideri Seçkin Karabacakoğlu'yla görüştük. Kendisinden, öncelikle mesleğin bu günkü durumunu anlatmasını istedik.

Çok yol katettik
Karabacakoğlu şu değerlendirmeyi yaptı:
"Mesleğimi öğrendiklerinde; 'çok iyi', 'süper', 'tam çağımızın mesleği' gibi şeyler söylüyorlar. Herkesin hemfikir olduğu nokta bu. Yine de, sanırım pek az kişinin bu konuda yeterli bilgisi var.

Açıkçası bilgisayar programcılığını kazandığım ilk yıllarda, hatta bölümde öğrenciyken bile zaman zaman (Ne işim var benim burada?) dediğim oldu. Zaten bu işe daha çok teknolojik cihazlara olan merakım nedeniyle girmiştim. 1990'da Ege Üniversitesi Bilgisayar Programcılığı'nı bitirdiğimde, bizim bölümde bile birkaç tane kişisel bilgisayar vardı. Doğrusu, mesleğimin günün birinde bu kadar favori olacağı aklıma bile gelmedi.

O dönemde bilgisayarlar sadece çok büyük firmalarda kullanılıyordu. Bilgisayarların donanım olarak kapasiteleri arttıkça, yazılım olarak bizim yapabileceğimiz şeyler de arttı. Gelişen teknolojiye paralel olarak programlar daha komplike hale geldi; bilgisayarın işlevleri çoğaldı. Önceleri firmalar bilgisayarı sadece muhasebe, stok takibi gibi, hesaplamalara ilişkin konularda kullanılırken, şu an hazırlanan ticari programlarda kişilerin fotoğrafları, satış analizleri gibi detaylar da yer alıyor. Özetlemek gerekirse, yazılım konusunda Türkiye çok yol katetti, oldukça iyi bir duruma geldi."

İç mimarlık gibi
Karabacakoğlu'na, bir yazılımın nasıl bir süreçte ortaya çıktığını soruyorum... "Bu iş, bir binanın iç dizaynını yapmaya benziyor. Örneğin bir evin kabasını yaptınız. Sıra evin içini döşemeye geliyor. Ancak bu noktada, mimara elinizdeki tüm malzemeyi detaylı olarak anlatmanız, neye ihtiyacınız olduğunu açık olarak belirtmeniz gerekiyor" diyor.
Yazılım olayı ya paket program ya da proje bazında programlar şeklinde gerçekleştiriliyor. Ege Porcan daha çok proje bazında program yapıyor. Öncelikle program isteyen firmaların, programı hangi amaçla kullanacakları saptanıyor ki buna "analiz aşaması" deniyor. İhtiyaçları belirlemek üzere projeyi kullanacak müşteriyle bir toplantı yapılıyor. Seçkin Karabacakoğlu, analiz aşamasının, yazılımın en önemli ve çok zaman alan kısmı olduğunu söylüyor. Toplantının ardından, firmaların istek ve ihtiyaçları doğrultusunda bir "tasarım raporu" çıkarılıyor. Tasarım raporu müşteriye iletilerek, onayına sunuluyor. Raporun onaylanmasından sonra ise, ikinci aşama olan "kodlama"ya başlanıyor. Ardından pilot uygulama ve eğitim aşamaları geliyor. Müşteri böylece sisteme geçmiş oluyor.

Dışa açılma
Seçkin Karabacakoğlu'na, yurt dışına paket ya da proje bazında program ihraç edip etmideklerini sorduğumda, şöyle diyor:
"Aslında, Türkiye yurt dışına program ihraç edebilecek duruma geldi. Bilgisayarın donanımını yapabilecek bir firma olmamasına rağmen, yazılım konusunda başarılı olan birçok firma var. Zaman zaman yurt dışına projeler yaptığımız da oldu. Örneğin Colgate için bir çalışma yapmıştık. Rusya ve Romanya, gibi ülkelerin ihtiyaçlarını yakalayabildiğimiz zaman, dışa açılma konusunda önemli adımlar atabileceğimize inanıyorum. Ama yurt dışıyla ilişkiler kopuk olduğu için, ihtiyacı yakalamakta güçlük çekiyoruz.

Web sayfası tasarımcılığı

"Yüzyılın mucizevi buluşu" diye adlandırılan internette ticaret yapan siteler, ziyaretçilerini kaçırmamak ve yenilerini çekebilmek için artık yeni bir meslekten yardım alıyor: Web sayfası tasarımcılığı... Internetin yaygınlaşmasıyla birlikte Türkiye'de de, web sayfası tasarımı konusunda profeyonellere olan ihtiyaç giderek artıyor.

Geçen yıl internet üzerinden yapılan satışlar Avrupa'da 1 milyar dolara ulaştı. Bu rakamın 2001'de 30 milyar dolara çıkması bekleniyor. Çünkü internet kullanıcılarının sayısı da patlama şeklinde yükseliyor. Web tasarımcılığı; fazla sermaye gerektirmeyen, tasarımcının hayal gücüne ve yaratıcılığına bağlı bir iş olduğu için, günümüzde bu işi yapanlar profosyonel tasarım şirketlerine girmek yerine, kendi işlerini kurma yoluna gidiyorlar. Bu da, hem web tasarımı piyasasını kalitesizleştiriyor hem de uzman kişilere duyulan açığı artırıyor.

Türkiye'de henüz bu alanda yüksek öğretim veren bir okul yok. Dolayısıyla, bu işi yapanların çoğu tasarımı kendi olanaklarıyla öğrenerek yapanlar.

Genç yazılımcıya atılım fırsatı

DEÜ Mühendislik Fakültesi binalarında kurulan yazılım teknoparkında, gençler proje grupları oluşturup yazılımda başarıyı yakalamaya çalışıyor.

Projelerine E-TEX adını veren grup, elektronik ticaret ve sanal mankenlerle üç boyutlu sanal defileyi hedef alan çalışmayı sonuçlandırmak üzere.

İzmir Teknopark Anonim Şirketi, genç girişimcilere, Dokuz Eylül Üniversitesi desteğinde, yazılım konusunda atılım yapmalarını sağlamak üzere büyük olanak tanıyor.

DEÜ'nün Ege Üniversitesi Kampüsü'nde bulunan Mühendislik Fakültesi binalarında bir "Yazılım Geliştirme Merkezi" kuruldu. Merkezde yaşları 20-25 arasında değişen elektronikçi ve yazılımcılar, önce proje grubu oluşturup bir konuya yoğunlaşıyorlar, sonra şirket kurup faaliyetlerini sürdürüyorlar. Böylece daha işe başlarken şirket kurmanın getireceği maddi manevi yükümlülükleri aşmış, projede belli bir noktaya ulaştıktan sonra da şirket kurmak.
Merkezde halen bazıları şirketleşmiş 7 genç girişimci grubu değişik projeler üzerinde çalışıyor.

Elektronik tekstil projesi

Biz bunlardan Bilgisayar Mühendisi Mustafa Kasap liderliğinde çalışmalarını sürdüren ve kendilerine Electronic Textile'ın açılımı olarak "E-TEX" adını veren grubun çalışmalarını gözledik.

E-TEX grubunun hedefi, gelecekte tekstil programcılığında dünya ile yarışacak bir şirket haline gelmek.

Mustafa Kasap'ın verdiği bilgiye göre E-TEX halen şu çalışmaları yürütüyor:

1. Internette elektronik ticaret. Her türlü tekstil ürününün elektronik ortamda alım satımını yapmak.

2. Firma ve şirketlere özel, cari hesap, stok ve fatura otomasyon programları hazırlamak.

3. Üç boyutlu tekstil-konfeksiyen tasarım programları hazırlamak.

Mustafa Kasap özellikle, üç boyutlu tekstil-konfeksiyon tasarım programı konusunda iddialı ve ümitli olduklarını belirterek şunları söylüyor:

Sanal mankenle sanal defile

"Dünyada bu programı üretme olanağına sahip şirket sayısı çok az. Türkiye'de ise bildiğimiz kadarıyla bu şansa sadece biz sahibiz. Programın içeriği bilgisayar üzerinde her türlü çizimi ve kesimi yaptıktan sonra, diğer bir bilgisayar aracığılıyla hazırlanan ürünün bir mankene giydirilmesi ve o mankenin de bu ürünü ekranda isteyenlere canlı imişcesine üç boyutlu olarak sunması. Bu çalışma sonucu bir yıl içinde toplam 450 bin dolarlık satışı hedef seçmiş durumdayız. Programımızla yakın gelecekte Türk tekstil ve konfeksiyon sanayiine çok önemli hizmetler vereceğimize inanıyoruz."

E-TEX Proje Grubu'nun internet adresi şöyle: (http://ygm.dev.edv.tr)
Yazılım yeni bin yılın en geçerli mesleği. Dokuz Eylül Üniversitesi ve İzmir Teknopark A.Ş.'nin desteğiyle sanal dünyada ticari yolculuğa çıkan gençlere "yolunuz açık olsun"