Teknolojideki hızlı gelişmeye rağmen insan, her türlü işte hala birinci faktör. Hatta giderek daha da öne çıktı. Sonuçta eleman ayartmak meslek haline geldi


İnsan kaynakları işinde çalışanlar, kafa avcılığı adını sevmeseler de gelişmiş ülkelerde çok yaygın olan bu branş, Türkiye'de de hızla gelişiyor

Günümüzde teknoloji dev adımlarla ilerliyor ama başarı için en önemli faktör hala insan. İşlerine, işletmelerine gerekli teknoloji ve parayı bastırıp satın alabilen firmalar, insan konusunda zorlanınca, dünyada yaklaşık bir asırdan bu yana yürürlükte olan bir meslek, İngilizce'den dilimize çevirilmiş adıyla "kafa avcılığı" bilimsel adıyla "insan kaynakları uzmanlığı" Türkiye'de de yükselen mesleklerden biri haline geldi.

İşe doğru kişi
Kafa avcılarının işi; doğru işe doğru kişiyi bularak başarıyı sağlamak; 10 kişinin yapacağı işi doğru seçimlerle 5 kişiye yaptırıp maliyet düşürmek. Bu uğurda gerekirse başka firmaların başarılı elemanlarını yeni işler için cazip tekliflerle ayartmaktan da kaçınmıyorlar. Veya bir yerlere transfer olmak isteyenler, onlara gizlice başvurup daha cazip işler bulmaya çalışıyorlar. Onlar da yüksek komisyonlarla aracılık yaparak, bazı elemanları firmalarından kopararak başka firmalara geçmelerini sağlıyorlar.

İşte bu nedenle onlara, kendileri pek hoşlanmasa da "head hunters / kafa avcıları" deniliyor.

İnsan kaynakları, bağımsız kuruluşlar ve şirketlere bağlı bölümler halinde Ege ve İzmir'de de giderek yaygınlaşan, getirisi yükselen bir meslek.

"Arthur Andersen" adını duymuşsunuzdur. İnsan kaynakları konusunda uzmanlaşmış bu danışman şirket 1913'lerde kurulmuş. Türkiye'deki ilk ofisi ise 1975'te İstanbul'da açılmış. İkinci ofis 1991'de Ankara'da, üçüncüsü 1996'da İzmir'de hizmet vermeye başlamış.
Arthur Andersen'in Ege Bölgesi ve İzmir'den Sorumlu İnsan Kaynakları Danışmanı Duygu Şakar Çakırokkalı ile mesleğinin gelişimini konuştuk.

İnsana göre iş
DEÜ İşletme Bölümünü bitirdikten sonra yüksek lisans yapıp, Pazarlama Anabilim Dalında birbuçuk yıl araştırma görevlisi olarak çalışan ve doktorasını tamamlamak üzere olan Duygu Şakar Çakırokkalı'ya, "İnsanları seçen bir firmaya, seçilmeniz nasıl oldu?" diye soruyorum... "İlan üzerine başvurdum, görüşmeye çağırıldım ve benimle çalışmak istediklerini söylediler. Arthur Andersen'in İzmir çalışmaları benimle başladı. Şu an iş arkadaşım Sedef Refiğ ile birlikte Ege ve İzmir'in insan kaynakları danışmanlığını yürütüyoruz" diyor.

"Bu alanda çalışmak isteyenler nasıl olmalı sizce?"
"İnsanın olduğu yerde sorunların birden çok çözümü vardır. Danışman olmak için o insanı çok iyi anlamak, iyi bir dinleyici olmak ve analitik (çözümsel) düşünmek zorundayız. Ayrıca, güleryüzlü, dürüst, samimi olmamız ve görünüşümüze dikkat etmemiz gerekiyor. Çünkü bize başvuranların, görüşme sırasında kendilerini rahat hissetmelerini sağlamalıyız. Mülakattan çıkanların, son derece keyifli bir görüşme yaptıklarını söylemeleri bizi mutlu ediyor."

Duygu Şakar, son zamanlarda insan kaynaklarına psikoloji mezunlarından yoğun talep geldiğini söylüyor. Ayrıca psikolojik danışmanlık ve rehberlik, sosyoloji, halkla ilişkiler ve işletme bölümlerinden mezun olanlarla, endüstri mühendisliği mezunlarının bir bölümü de, bu alanda çalışmak istiyor. Sosyal ilişkiler geliştikçe, bu alana olan talep de artıyor.

Eğitim talebi
Şirket, eleman seçme ve yerleştirme dışında iki hizmet daha veriyor: Firmaların insan kaynakları departmanlarının kurulması, iyileştirilmesi ve eğitim faaliyetleri. Şakar, "Eğitim konusuna özellikle önem veriyoruz. Çünkü amacımız insan faaliyetlerini bir bütün olarak sunabilmek" diyor.

Eğitim faaliyetleri, açık seminerler ya da şirketlere özel eğitimler şeklinde olabiliyor. Örneğin bir firma, elemanlarının pazarlama teknikleri konusunda eğitim almalarını istiyor. Danışman firma da, o firmaya en uygun eğitim tekniğini belirleyerek, uyguluyor. Duygu Hanım, İzmir'de eğitim faaliyetlerine olan talebin de yeni yeni artmaya başladığını söylüyor.

İzmir'de durum
İzmir'in insan kaynakları konusunda geldiği noktayı sorduğumda, "İzmir'deki şirketler daha çok aile şirketi görünümünde. İnsan kaynakları hizmetleri belli bir maliyet gerektiriyor. Özellikle de kriz dönemlerinde, bu şirketler önce insan kaynakları çalışmalarından tasarruf yapıyorlar. Ama İzmir'de de artık firmalar, yetenekli ve başarılı insanların kendilerini daha ileriye götüreceklerini farkında. Personel seçme ve yerleştirmede bizlerin, kişileri son derece objektif kriterlerle değerlendirdiğimizi biliyorlar" diyor Duygu Hanım.. Ve ekliyor: "İzmir'deki insan kaynakları ya da personel servisi yöneticilerinin çok fazla yetkisi yok. Bence bu birimler, genel müdüre bağlı çalışmalı. Böyle olduğunda işler daha kolay yürür."

İNSAN SEÇME UZMANLARI
Doğru insanla çalışan daha yüksek verim alır

Analiz Danışmanlık Merkezi ortaklarından Figen Uğurbil, şirketlerin doğru insanlarla çalışıp verimi yükseltmeleri için insan kaynaklarına önem verilmesi gerektiğin söylüyor

İzmir'de insan kaynakları konusunda bağımsız olarak çalışan şirketler de var. Bunlardan biri ve bu hizmeti 6 yıldır kesintisiz verdiği için en kıdemlisi "Analiz Danışmanlık Merkezi"...
Şirket ortaklardan Figen Uğurbil'in bu alanda çalışması sonucu kurulmuş. Üniversitede psikoloji eğitimi alan Uğurbil, Thomas International'ın Ege ve İzmir danışmanı ve satıcısıymış.

Sistemin ana fikri
"Thomas International" aslında, "Bir kişinin işteki başarısı, sadece bilgi ve deneyimiyle ilgili değildir. Kişinin davranışsal yapısı ve kişiliği işteki başarısında büyük rol oynar." ana fikri üzerine kurulmuş bir sistemin adı.

1993 yılında İzmir'deki bazı genel müdürler sistemin şirketlerinde kullanılması konusunda kendisinden yardım isteyince Figen Uğurbil, ortağı Suzan Uzun'la birlikte Analiz Danışmanlık'ı kurmuş.

Uğurbil, Analiz Danışmanlık'ta görüşülen kişileri, iş ve kişilik açısından değerlendiren, şirketlerin yapısına, beklenti ve hedeflerine bağlı olarak, başarılı olup olmayacakları test eden çalışmalar yapıyor.

Analiz Danışmanlık, insan kaynaklarıyla ilgili iki konuda hizmet veriyor: Şirketlerin ihtiyaçlarının paralelinde doğru elemanların seçilip, yerleştirilmesi; şirket içinde çalışan personelin, çalıştığı şirketin hedefleri doğrultusunda değerlendirilmesi, yönlendirilmesi, kariyer gelişiminin programlanması, alması gereken eğitiminlerin saptanması ve karşılaşılan sorunların çözümlenmesi.

Figen Uğurbil, "İşimi çok seviyorum. İnsanları anlamak ve doğru yöne kanalize etmek gerçekten önemli. Özellikle iş hayatının başlangıcındaki gençlerde, moda olan belli sahalara kayma eğilimi var. Ama önemli olan kişinin kendisini iyi tanıyıp hangi işte daha başarılı olacağını saptamasıdır" diyor.

Bilginin anahtarı
"Bilgi Çağı"nda her türlü bilgiye ulaşmak mümkün. Ancak bilgiyi doğru olarak kullanabilecek insan faktörünü en iyi şekilde değerlendirmek şart. Figen Uğurbil bu konuda, "Her şey insanda kilitleniyor. Bilginin anahtarı insanda. Doğru insanla çalışmak ve verimliliği artırmak gerekiyor. Ve ekliyor: "Dileğimiz, İzmir'de insan kaynaklarını gerçek anlamda uygulayan, insan kaynakları departmanlarının çoğalması."

Japonlar başlattı
"Teknoloji devi" olarak tanınan Japonya'nın, bu şekilde anılmasında, insan kaynakları çalışmalarının büyük rol oynadığını biliyor muydunuz? "Bilgi çağı" dediğimiz postmodern (modern sonrası) dönemde, bilgiyi en doğru şekilde kullanmayı bilen insan faktörünün önemi her geçen gün artıyor. İnsanın üretim faktörleri içinde en önemli "entellektüel sermaye" olduğunu ve etkin yönetildiğinde kuruluşlara rekabette avantaj sağlayacağını ilk fark eden Japon işletmeleri oldu. Ve daha sonra insan kaynakları çalışmaları tüm Avrupa ve Amerika'da hızlanmaya başladı. "İleri teknoloji" ve "yaratıcı insan" faktörlerinin birleştirilmesi, toplam kalite çalışmaları, insan merkezli yönetimler ve insan kaynakları yönetimi faaliyetleri günümüz rekabet koşullarında tüm işletmeler için vazgeçilmez bir unsur haline geldi.