| Çin Halk
Cumhuriyeti |
Hong Kong |
|
SARS hastalığından en fazla etkilen sektörler,
ulaşım ve turizm sektörleri olmuştur. 2003 yılı ilk çeyreğinde
% 9,9’luk bir oranla büyüyen ÇHC ekonomisinin tümü için SARS
ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Gayrı Safi Yurt İçi Hasıla içinde
% 5 paya sahip olan turizm sektöründe ortaya çıkan daralma,
direkt olarak GSYH’ya yansıyacaktır.
|
|
|
Ülkeye yabancı yatırımların girişi ve tüm
ticari bağlantılar konusunda ciddi tedirginlikler mevcuttur. Yapılan
açıklamalarda, insan sağlığının yatırımların teşvikinden
çok önde geldiği ifadeleri yer alsa da, yatırım hızının düşüşe
geçmesi konusunda ciddi endişeler bulunmaktadır. |
Hong Kong’da önemli bir yabancı sermaye ve
yatırım bulunmaktadır. Söz konusu sermayenin ya da yatırımın
ülkeden ayrılmasına ilişkin herhangi bir işaret yoktur.
Öte yandan, Hong Kong’un salgının kontrol
altına alınması konusunda gösterdiği olumlu çaba ve son yılların
önemli yabancı yatırım merkezlerinden biri olan ÇHC ile karşılaştırıldığında
gelişmiş sağlık hizmetlerine sahip olduğunun ortaya çıkması
ile ÇHC’deki bazı yabancı şirketlerin bölgesel koordinasyon
merkezi ya da temsilciliklerini Hong Kong’a taşımayı gündemlerine
aldığı istihbarat edilmektedir. |
|
ÇHC ekonomisinin büyüme hızında SARS
kaynaklı olarak beklenen yavaşlamanın tüm Asya ekonomilerini de
beraberinde etkileyeceği belirtilmektedir. Ancak yapılan açıklamalara
göre yine de beklentiler ekonominin % 7’lik bir hızla büyümesi
yönündedir. |
Ancak, ÇHC’de 183 milyar ABD Dolarını aşan
yatırımının olduğu tahmin edilen Hong Kong’un SARS salgının
ÇHC ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerinden kaçınması mümkün
degildir. ÇHC’nın ihracatının % 40’ı Hong Kong üzerinden
gerçekleştirilmekte ve bu çerçevede verilen hizmetler Hong
Kong’un en önemli gelir kaynaklarından birini
oluşturmaktadır. ÇHC’deki Hong Kong’lu şirketler ve ÇHC’li
şirketlere malların uluslararası piyasalara ulaştırılması
konusunda hizmet veren Hong Kong’lu şirketler söz konusu SARS
salgınından doğrudan ve dolayısıyla zarar görmektedir. |
SARS’ın yayılmasını önlemek amacıyla,
seyahatlerin ve eğlence merkezlerine yönelik talebin düşmesi ile
birlikte tüketimin azalması, % 7 yıllık ekonomik büyüme öngörüsünün
yeniden gözden geçirilmesini gerektirecektir. Hastalığın bir kaç
ay daha aynı seyri devam ettirmesi durumunda
büyüme hızı öngörüsünün % 6 seviyesine çekilmesi
beklenmektedir. |
|
| ÇHC ekonomisinin büyüme hızı beklentisinin
yeniden gözden geçirilmesi ve beklentinin % 6’lara gerilemesi,
Çinlilerin yabancı ürün taleplerini de etkileyecektir. Bu
durumda Asya ülkeleri başta olmak üzere, hastalığın tüm dünya
ekonomileri üzerinde olumsuzlukları beraberinde getireceği endişeleri
mevcuttur. Ancak yapılan bazı açıklamalarda, büyüme hızındaki
bu düşüşün aşırı ısınmış olan sektörler için (özellikle
emlak sektörü) bir nefes alma
imkanı sağlayacağı belirtilmektedir. |
ÇHC ekonomisinin büyüme hızı beklentisinin
yeniden gözden geçirilmesi ve beklentinin % 6’lara gerilemesi,
Çinlilerin yabancı ürün taleplerini de etkileyecektir. Bu durum
ise ÇHC ile 160 milyar ABD Dolarını aşan bir ticaret hacmine
sahip Hong Kong’u önemli ölçüde etikileyeceği tahmin
edilmektedir. |
| Bu büyüme hızı bir çok ülke açısından
çok anlamlı bir oran olsa da 1,3 milyar nüfusu olan ülkede bu yıl
şehirlerde 20 milyon kişinin iş piyasasına girmesi
beklenmektedir. Kırsal kesimde 100 milyonun üzerindeki işsiz çiftçinin
de şehirlere gelmesi ile ciddi boyutta bir işsizlik sorunu ile karşı
karşıya kalınacağı düşünülmektedir. |
|
| Irak Savaşı ve ABD ekonomisindeki durgunluk
dolayısıyla ihracatta ortaya çıkan olumsuz beklentiler, SARS ile
birlikte firma satışlarını önemli ölçüde etkilemektedir. |
|
| Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya
göre, hastalıkla mücadele, çiftçilerin ve ekonomik olarak geri
kalmış bölgelerde yaşayan SARS hastalarının tedavileri ve
hastane koşullarının iyileştirilmesi için Merkezi Hükümet
tarafından 2 milyar RMB (243 milyon $) kaynak ayrılmıştır. |
Hong Kong Hükümeti tarafından SARS salgını
nedeni ile zarar gören ve zor durumda olan küçük ve orta ölçekli
işletmeler başta olmak üzere Hong Kong’lu firmalara destek
olmak amacı ile 11,8 milyar Hong Kong Doları (1,516 milyar ABD
Doları) bütçeli bir paket uygulanmaya başlanmıştır. |
| ÇHC’nin en büyük İhraç Ürünleri Fuarı
olan Nisan ayının ikinci yarısında düzenlenen Guangzhou fuarının
takip eden bir ay içerisinde, siparişlerde % 50’lik bir azalma
olduğu tahmin edilmektedir. |
Hong Kong’da SARS dolayısıyla uluslararası
fuarların iptal edilmesinin veya ertelenmesinin olumsuz etkilerinin
2003 yılı yaz sezonu siparişlerinin bir önceki yıl sonbahar
aylarında ya da 2003 yılı başında verilmiş olması nedeniyle
yaz aylarında tam olarak hissedilmeyeceği ancak, sonbahar ayları
ile SARS hastalığının Hong Kong dış ticaretine olumsuz
etkilerinin daha açık görülebileceği tahmin
edilmektedir. |
| ÇHC ekonomisinin
temel taşlarını oluşturan Pekin, Şanghay ve Guangzhou’da
insanların lokanta, tiyatro, sinema, alışveriş merkezleri gibi
kalabalık mekanlardan uzak durması, tüketici harcamalarında
ciddi bir azalmaya neden olmuştur. |
Hong Kong’da insanların lokanta, tiyatro,
sinema, alışveriş merkezleri gibi kalabalık mekanlardan uzak
durması, tüketici harcamalarında ciddi bir azalmaya neden olmuştur.
Ancak, Mayıs ayının ilk günlerinden başlamak üzere Hong
Kong’da yeni SARS vaka sayısında ciddi düşüşün (Günlük
yeni vaka sayısı 4’e kadar düşmüştür.) Hong Kong’lu tüketicileri
yeniden harcama yapma yönünde cesaretlendirdiği ve ayrıca, Hong
Kong Hükümetinin her gün bir sektör için en az 100 Hong Kong
Doları harcama kampanyasının halktan olumlu tepki alması sonucu yukarıda bahsi geçen kalabalık
mekanların SARS öncesine göre daha az olmakla birlikte yeniden
canlandığı gözlenmiştir. |
| Özellikle havayolu şirketleri ve oteller,
ciddi bir kriz beklemektedir. Şanghay’daki otellerin % 10
kapasiteyle çalıştıkları ifade edilmektedir. |
Hong Kong’da SARS hastalığından en fazla
etkilen sektörler, ulaşım ve turizm sektörleri olmuştur. Gayrı
resmi kaynaklara göre Hong Kong uluslararası havaalanına gelen
yolcu sayısının yaklaşık % 80 düştüğü ve günlük uçak
sefer sayısında da benzer bir düşüşün olduğu tahmin
edilmektedir. Hong Kong’da düzenlenmesi öngörülen uluslararası
fuar, sergi, konferans ve benzeri organizasyonların ertelendiği
veya iptal olduğu ve ayrıca, seyahat şirketleri
turlarının iptal edilmesi Hong Kong’daki otel, lokanta ve ilgili
diğer iş dallarını çok ciddi olarak olumsuz yönde etkilemiştir. |
| Şanghay’da mevcut bulunan 500 adet seyahat
acentesinden küçük ölçekli olanların bir çoğunun kapanma
endişesi vardır. Şehirdeki büyük ölçekli seyahat
acentelerinden
yapılan açıklamalara göre Nisan ayından bu yana
rezervasyonlarda % 70-90’lık bir düşüş vardır. Zorlayıcı
bir yaptırım olmamakla birlikte, Şanghay Turizm İdari Komitesi,
havayolu şirketleri ve seyahat acentelerini,
satışı yapılmış olmakla birlikte müşteri tarafından iptal
edilen rezervasyonların para iadelerinin tümüyle yapılmasını
konusunda ilgilileri işbirliğine davet etmektedir. |
|
| Mayıs tatili boyunca şehir içinde turistik
amaçlı çevre gezintisi düzenleyen Şanghay Maglev Transportation
Development Co. Şirketi tarafından günlük 12 adet olarak
planlanan turlar iptal edilmiştir. Söz konusu iptallerin firmaya
maliyetinin 5 milyon RMB (602.410 $ ) olduğu tahmin edilmektedir.
Satışı yapılmış tüm biletlerin ücretleri iade
edilmektedir. |
|
| Hastalığın ülkenin iç kesimlerine
yayılmaksızın kontrol altına alınması durumunda ekonominin hızla
toparlanacağı belirtilmektedir. Ancak hastalığın ülkenin iç bölümlerine
yayılması durumunda ise ekonomide çok ciddi bir düşüş
trendinin başlayacağı düşünülmektedir. |
Hong Kong’lu uzmanlarca SARS salgının Hong
Kong ekonomisi, özellikle turizm ve seyahat sektörleri üzerinde
olumsuz etkileri olmuştur. Sözkonusu olumsuzların bertaraf
edilmesinin en az iki yıl alacağı tahmin edilmektedir. |
| Şanghay’da geleceğe yönelik endişe dolayısıyla
panik havası gözlenmektedir. Marketlerde özellikle dezenfektan,
temizlik maddeleri, vitaminler, bağışıklık sistemini
kuvvetlendirici gıda maddeleri başta olmak üzere tüm tüketim
mallarına olan talep, geleceğe yönelik endişeler ve marketlere sıklıkla
gitmekten imtina edilmesi dolayısıyla stoklama ihtiyacı,
restoranlarda yeme alışkanlığının
hastalık dolayısıyla bırakılması gibi nedenlerle artış göstermiştir.
Talep artışı ile birlikte birçok tüketim malının market
fiyatları 2-3 misline fırlamıştır. |
Hong Kong’lu yetkililerce, bu çerçevede,
Hong Kong’un hastalığın kontrol altına alınması ve sağlık
hizmetleri konusunda gösterdiği olumlu performansın kullanımı
ile Hong Kong’un bölgesel sağlık merkezi rolünün
kuvvetlendirilmesi, Hong Kong’un geleneksel uluslararası ihracat
pazarlarına yönelik kalabalık ve üst düzey ticaret heyetleri
gezileri düzenlenmesi ve benzeri çalışmalara başlandığı
belirtilmektedir. |
| Yetkililer, Şanghay halkını, SARS kaynaklı
kazanç temin etme çabasında olan bazı Çinli firmaların
piyasaya sürdüğü ve hastalığı teşhis ettiği ve virüsü
teneffüs edilen havadan temizlediği iddia edilen cihazlara ve ilaçlara
karşı uyarmakta ve bu tür satış yapmak isteyen firmaların
mutlaka yetkililere iletilmesi çağrısını
yapmaktadır. Zira bu güne kadar dünya genelinde SARS’ın
tedavisine veya virüsün temizlenmesine yönelik her hangi bir ilaç
vb geliştirilememiştir. |
Hong Kong dış ticaretine baktığımızda
SARS salgının etkilerinin henüz tam olarak görülmediği anlaşılmaktadır.
Hong Kong dış ticaretindeki 2003 yılı Mart ayındaki gelişmelere
ilişkin tablolar aşağıda verilmektedir. |
hizmetidir. © 1999 - 2008
