1. Türkiye ile Federal Almanya arasındaki Çifte Vergilendirme Önleme Anlaşması 16.4.1985 tarihinde imzalanmış ancak anlaşma, bazı ihtilaflar nedeniyle 1.1.1990 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

2. Sözkonusu Anlaşma'da kapsama alınan vergiler;

• Türkiye'de Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi,
• Almanya'da Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, Servet Vergisi ve Ticaret Vergisi,

olarak belirtilmektedir.

3. Almanya'da yaşayan Türk vatandaşları; çalıştıkları işyerlerinden elde ettikleri ücretlerin dışında, Türkiye'de elde ettikleri kira gelirleri, faiz ve temettüler, ticari kazançları.. nedeniyle Almanya'da gelir vergisi mükellefi durumunda idiler. Ancak bu gelirler, Türkiye'de de vergilendirildiği için mükerrer vergilendirme ortaya çıkıyordu.

4. Türkiye ile Almanya arasında imzalanan anlaşma, bu çifte vergilendirmeyi önlemektedir. Anlaşmayla belirlenen esaslara göre;

• Bazı gelir unsurları,Türkiye'de vergilendirildiği için Almanya'da vergilendirilmeyecek, Almanya'da vergilendirilen gelir unsurları ise Türkiye'de vergilendirilmeyecektir.
• Bazı gelir unsurları ise hem Türkiye'de, hem de Almanya'da vergilendirilebilecektir. Ancak mükerrer vergilendirmeyi önlemek için, bir ülkede ödenen vergiler diğer ülkede ödenecek vergilerden mahsup edilecektir.

Bu itibarla çifte vergilendirme; elde edilen gelirlerin istisna edilmesiyle veya bu gelirler vergilendirilmiş ise ödenen vergilerin mahsup edilmesiyle, önlenmiş olacaktır.

5. İki ülke arasında imzalanan anlaşmada ele alınan gelir unsurları ise şunlardır:

• Gayrimenkul Varlıklardan Elde Edilen Gelirler,
• Ticari Kazançlar,
• Gemicilik Hava ve Kara Taşımacılığı,
• Temettüler,
• Faiz,
• Gayrimaddi Hak Bedelleri,
• Sermaye Değer Artış Kazançları,
• Serbest Meslek Kazançları
• Bağımlı Faaliyetler (Ücret),
• Müdürlere Yapılan Ödemeler,
• Artist ve Sporcular,
• Emekli Maaşları,
• Kamu Görevlilerine Yapılan Ödemeler,
• Öğretmen ve Öğrenciler,
• Diğer Gelirler.

Yukarıda belirtilen gelir unsurlarının nasıl vergilendirileceği, anlaşmanın ilgili maddelerinde açıklanmaktadır.

6. Anlaşmada düzenlenen bazı gelir unsurlarının vergilendirilmesiyle ilgili esaslar aşağıda belirtilmiştir.

Kira Gelirleri

Gayrimenkul varlıklardan elde edilen gelirler, kaynak Devlette yani gelirin doğduğu gayrimenkulün bulunduğu Devlette vergilendirilecektir.

Buna göre, Almanya'da yaşayan bir Türk işçisinin Türkiye'deki binasını kiraya vermesinden elde ettiği kira gelirleri, Türkiye'de vergilendirilecek, Almanya'da vergilendirilmeyecektir.

Faiz Gelirleri

Türkiye'de doğan ancak Almanya'da ikamet eden kişilere ödenen faizler Almanya'da vergilendirilebilir. Ancak kaynak Devletin de vergileme hakkı bulunmaktadır. Bu itibarla Türk vergi mevzuatına göre vergilendirme yapılabilir ancak bu şekilde alınacak vergi faiz tutarının yüzde 15'ini aşmayacaktır.

Örneğin Almanya'da oturan bir Türk vatandaşının Türkiye'de bir bankada açtırdığı mevduat hesabı nedeniyle elde ettiği faiz gelirleri, azami yüzde 15 oranında vergi tevkifatına tabi tutulabilecektir.

Bu şekilde Türkiye'de ödenen vergi, Almanya'da ödenecek gelir vergisinden mahsup edilecektir.

Ticari Kazançlar

Ticari kazançlar, teşebbüsün faaliyette bulunduğu Devlette vergilendirilmektedir. Ancak bu kazancın; kazancın elde edildiği bir başka Devlette, bir işyeri açarak sağlanması durumunda, sözkonusu kazançla sınırlı olmak üzere bu Devlette vergilendirme yapılır.

Örneğin, Almanya'daki bir Türk vatandaşının ticari faaliyetinden sağladığı gelir Almanya'da vergilendirilmektedir. Ancak Almanya'da faaliyette bulunan bu işletme, bir işyeri açarak Türkiye'de de faaliyette bulunursa, Türkiye'deki işyerinden sağlanan kazanç Türkiye'de vergilendirilecektir, Almanya'da vergilendirilmeyecektir. Bu işyerinden sağlanan kazanç, Almanya'da elde edilen kazançla birleştirilmeyecektir.

7. Yukarıda, Çifte Vergilendirme Anlaşmasıyla ilgili bazı genel esaslara yer verilmiştir. Vergilendirmeyle ilgili hususlarda değerlendirme yapılırken, yürürlükte bulunan Türk ve Alman Vergi Kanunları ve sözkonusu Anlaşma hükümleri birlikte dikkate alınmalıdır. Yurt dışındaki vatandaşlarımız, çifte vergilendirmeyle ilgili ayrıntılı bilgileri Maliye Bakanlığı'ndan (Gelirler Genel Müdürlüğü/Ulus-Ankara) temin edebilirler.

B .Türkiye ile Almanya arasındaki Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının dışında, konuyla ilgili olarak Maliye Bakanlığınca 2 adet Tebliğ yayımlanmıştır.

Ayrıca Türkiye'nin imzaladığı çifte vergi anlaşmaları ve bu anlaşmaların açıklamalarıyla ilgili ayrıntılı bir çalışma da mevcuttur.

Uatandaşlarımızın, gerektiğinde yararlanabilecekleri düşüncesiyle, sözkonusu Anlaşma, Tebliğ ve çalışmanın yayımlandığı Resmi Gazete ve Derginin isimlerine aşağıda yer verilmiştir.

 ÇİFTE VERGİLENDİRME ANLAŞMALARIYLA İLGİLİ MEVZUAT

Kaynak : Uluslararası Çifte Vergilendirme ve Türkiye'nin Akdettiği Anlaşmalar Çetin Kara (Maliye Dergisi , Sayı : 120 , Sayfa No: 54-94 )