Bedelsiz İthalat, Türkiye'den dışarıya döviz transferi yapılmadan yurtdışında elde edilen ve yurda getirilmesi mecburi olmayan dış kazanç ve tasarruflarla satın alınan bazı eşyaların yurda getirilmesidir. Bedelsiz ithalat, vergisiz ithalat demek değildir. İthal sırasında kanunlarda belirtilen oran veya miktarlarda vergi ödenmektedir.

Bedelsiz Taşıt İthalinden Yararlanabilecek Kişiler

Bedelsiz taşıt ithalatı hakkından yararlanabilecekleri dört gruba ayırmak mümkündür.

Bunlar;

• Türkiye'de bir takvim yılında 6 aydan fazla kalmamış olmaları kaydıyla, yurtdışında en az 24 ay ikamet ettikten sonra kanuni ikametgahlarını kesin olarak Türkiye'ye nakledenler (Türkiyede bir takvim yılında 45 güne kadar kalışlar yurtdışındaki ikamet süresinden sayılır),

• Kararname ile yurt dışındaki milli veya milletlerarası kadrolara atanıp da bu görevlerinden dönen kamu görevlileri,

• Türk vatandaşlığına geçmek suretiyle ikametgahlarını Türkiye'ye nakleden kişiler (Evlilik suretiyle-Türk vatandaşlığına geçenler hariç),

• Miras yoluyla kendilerine taşıt intikal eden Türkiye'de ikamet eden veya Türkiye'ye kesin olarak dönen kişiler.

Bedelsiz İthal Edilebilecek Taşıtlar

Bedelsiz ithal yoluyla, sürücüsünden başka en çok 7 oturma yeri olan ve insan taşıma amacına yönelik olarak üretilen otomobil, steyşın araba ve yarış arabaları ile diğer özel taşıt araçları ve motorsuz özel kara nakil vasıtaları ithal edilebilir.

İthal edilebilecek taşıtlarda yaş sınırı bulunmaktadır. Buna göre, bedelsiz taşıt ithalatından yararlanan kişiler tarafından ithal edilecek taşıtların, adlarına trafiğe kaydedildiği yıl itibarıyla (kayıt ve model yılı dahil) üç yaşından eski olmaması gerekmektedir. (Örneğin, 2002 yılında adlarına trafiğe kaydedilecek taşıtların, 2000 modelden eski olmaması gerekir.) Miras yoluyla ithal edilecek taşıtlarda ise yaş sınırlaması bulunmamaktadır.

Satın alınmış taşıt hemen ithal edilemez. İthal edilecek taşıtın, ikametgahın nakledildiği son giriş tarihinden en az 6 ay öncesinden satın alınmış ve ithal edilecek kişi adına trafiğe kaydedilmiş olmalıdır.

• Bedelsiz taşıt ithali, karı-koca ve 18 yaşından küçük çocuklardan oluşan aile ünitesine tanınmıştır. Dolayısıyla aile fertleri ayrı ayrı taşıt ithal edemezler, her ailenin bir taşıt hakkı vardır. İthal başvurusu hak sahibi tarafından yapılır, eşlerden biri diğeri adına kayıtlı aracı ithal edemez.

• Bedelsiz taşıt ithalinin, kişinin ikametgahını nakletmek amacıyla Türkiye'ye giriş tarihinden itibaren 6 ay içerisinde yapılması gerekir. Türk vatandaşlığına geçenler, adlarına nüfus kağıdının düzenlendiği tarihten itibaren aynı süre içinde bu haklarını kullanabilirler. Miras yoluyla ithalatta ise, veraset ilamı tarihinden itibaren 12 ay içinde bu hakkın kullanılması gerekir.

• Kanunda aranan diğer şartları taşımakla birlikte, ithal edilmelerinden itibaren 5 yıl geçmedikçe aynı kişilerin tekrar taşıt ithal talepleri kabul edilmez.

• Bedelsiz ithalat kapsamında ithal edilen taşıtlar, 12 ay geçmeden kiralanamaz, devredilemez, satılamaz. Aksi durumda ilgililerden gümrük vergileri tahsil edilir ayrıca cezai takibat yapılır.

İthal Sırasında Ödenecek Vergiler

Bedelsiz otomobil ithalatında, "Katma Değer Vergisi" "Ek Taşıt Alım Vergisi" ve "Taşıt Alım Vergisi" olmak üzere üç çeşit vergi ödenmektedir.

• Taşıtın kıymeti üzerinden ödenecek KDV ile Ek Taşıt Alım Vergisi oranları, taşıtın motor silindir hacmine göre değişmekte olup vergi oranları şöyledir.

(Yüzde olarak) 

Verginin hesabında taşıtın CIF kıymeti esas alınır. CIF kıymet, taşıtın sıfır km acenta fiyatından KDV düşülüp, kalan değere nakliye ve sigorta bedeli eklemek suretiyle bulunur. Daha sonra bulunan bu fiyattan, model yılını takip eden ilk yıl için yüzde 20, daha sonraki her yıl için yüzde 15 indirim yapılarak, aracın ithal tarihindeki kıymeti bulunur.

• İthal sırasında ilgili Vergi Dairesine ödenecek diğer bir vergi de Taşıt Alım Vergisi olup bu vergi, taşıtın motor silin dir hacmına, ağırlığına, yaşına göre değişmekte ve her yıl Yeniden Değerleme oranında artırılmaktadır.

Otomobiller için 2002 yılında uygulanan Taşıt Alım Vergilerine son bölümde yer verilmiştir.

İthal İşleminin Yapılması

Bedelsiz otomobil ithalatında yetkili gümrük idareleri;

İstanbul Yeşilköy Otomotiv İhtisas Gümrük Müdürlüğü,

Gebze Otomotiv İhtisas Gümrük Müdürlüğü,

İzmir Gümrük Müdürlüğü,

Ankara Bedelsiz İthalat ve Naklihane Gümrük Müdürlüğü'dür.

Diğer gümrük müdürlüklerinde bedelsiz otomobil ithal işlemi yapılmamaktadır.Bedelsiz taşıt ithalatı için, aşağıda belirtilen belgelerle birlikte yetkili gümrük idarelerine müracaat edilmesi gerekir.

1. Müracaat Formu ( Gümrük idaresinden temin edilir.),

2. Pasaport veya Pasaport Yerine Geçen Belgeler,

3. İrsaliye veya Taşıt Giriş Formu,

4. Teslim - Tesellüm Belgesi,

5. Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği (Aile Ünitesi Uygulanan Hallerde)

6. İkamet ettikleri ülkede ;İşverenden ilişkilerinin kesildiğine dair belge ile İş ve İşçi Bulma Kurumundan İşsizlik parası veya yardımı almadıklarına keza ilgili makamlardan mevcut ikamet kaydını sildirdiklerini belgelemeleri ayrıca ihtiyarlık sigorta primi kesintilerini durdurduklarına dair belgeyi (eğer okuyorlarsa okulla ilişkilerinin kesildiğine dair belgeyi) Konsolosluğa ibraz etmeleri üzerine, ikametgahın nakledildiğine dair Konsoloslukça düzenlenecek Belge,

7. Taşıt mülkiyet ve trafik belgeleri,

8. İthal talebinde bulunmayan eşin 5 yıl geçmedikçe yeniden ithal izni verilmesi için müracaat etmeyeceğine dair tasdikli beyanname taahütname,

9. Veraset yoluyla yapılacak ithalatta Veraset İlamı,

10. Göç suretiyle yapılacak ithalatta Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği ve Türk vatandaşlığına geçişi gösterir belge,

11. Kamu görevlilerince yapılacak ithalatta görev belgesi.