Avrupa Birliği Hukukundan kaynaklanan ve Avrupa Birliği’ne üye ülkelerde yaşayan vatandaşlarımızı doğrudan ilgilendiren bazı haklar aşağıda özetlenmiştir.

Türkiye-Avrupa Birliği Ortaklıtk Konseyi’nin 1/80 sayılı kararı gereğince:

1. Üye ülkenin yasal/düzenli iş piyasasına, o ülkenin milli mevzuatına uygun olarak dahil olan bir Türk işgücü o ülkede:

• bir işveren yanında en az 1 yıl çalışmış olması durumunda, aynı işveren yanında,
• bir işveren yanında en az 3 yıl çalışmış olması durumunda, aynı meslekte dilediği işveren yanında,
• aynı meslekte en az 4 yıl çalışmış olması durumunda ise, dilediği meslekte ve işveren yanında çalışmaya hak kazanmaktadır.

2. Üye ülkelerde yerleşik Türk işçilerinin yanlarında yasal olarak ikamet eden eşleri ve çocukları 3 yıllık ikamet süresinden sonra, üye ülkelerin vatandaşlarının öncelik hakkı saklı kalmak üzere, 5 yıllık ikamet süresinden sonra ise üye ülke vatandaşları ile eşit şartlarda iş piyasasına girme hakkı kazanmaktadırlar.

3. Avrupa Birliği üyesi ülkelerde yerleşik Türk işçilerinin yanlarında ikamet eden çocukları, bulunulan ülkenin genel ve mesleki eğitim imkanlarından eşit şekilde yararlanabileceklerdir.

4. Avrupa Birliği’ne üye bir ülkede çalışan bir Türk vatandaşının o ülkede meslek eğitimi gören çocuklarına, anne veya babalarının o ülkede en az 3 yıl yasal olarak çalışmış olması koşuluyla, kendilerinin ikamet süreleri dikkate alınmaksızın, o ülkede her işte çalışabilme hakkı tanınmıştır.

5. İşe yerleştirmede, Türk vatandaşlarına, aynı ülkede yerleşik üçüncü ülke vatandaşlarına göre öncelik hakkı tanınmıştır.

6. Üye ülkelerde yasal olarak çalışan Türk işçileri ile üye ülke işçileri arasında, ücret ve diğer çalışma koşulları bakımından ayırım gözetilmeyecektir.

7. Üye ülkeler, bu ülkelerde Türk vatandaşları ve aile fertlerine, işe girmeleri konusunda yeni kısıtlamalar getiremeyeceklerdir.

Türkiye-Avrupa Birliği Ortaklık Konseyi’nin 3/80 sayılı kararı ise, Avrupa Birliği üyesi ülkelerde çalışan vatandaşlarımızın ve aile fertlerinin sosyal güvenliklerini güvence altına almakta, bu vatandaşlarımıza, bulundukları üye ülkenin sosyal güvenlik rejiminin uygulanmasını öngörmektedir.