a) Genel Değerlendirme

Türkiye-Almanya kültürel ilişkileri, 8 Mayıs 1957 tarihinde imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti ile Federal Almanya Cumhuriyeti arasında Kültür Anlaşması" çerçevesinde yürütülmektedir. Bu anlaşma uyarınca oluşturulan "Türk-Alman Daimi Karma Kültür Komisyonu" düzenli olarak toplanmakta ve Komisyon çalışmaları sonucunda imzalanan Protokol çerçevesinde uygulamalar sürdürülmektedir. Sözkonusu Komisyon'un 16ncı toplantısı 21-23 Şubat 2001 tarihleri arasında Berlin’de gerçekleştirilmiştir.

Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Büyükelçi Sencar Özsoy ve Alman Dışişleri Bakanlığı Kültür Direktörü Dr: Albert Spiegel başkanlığında her iki ülkenin ilgili bakanlık ve kuruluşlarının temsilcilerinin yeraldığı heyetler arasında yapılan görüşmeler sonucunda önümüzdeki dönemde eğitim ve kültür alanında iki ülke arasındaki ilişkileri düzenleyen ve işbirliği alanlarını belirleyen bir protokol imzalanmıştır.

2 milyonu aşkın vatandaşımızın yaşadığı AFC'de kültür ve tanıtma faaliyetleri özel bir önem taşımaktadır. Bu çerçevede Büyükelçiliğimiz ve Almanya'daki Başkonsolosluklarımız tarafından, ulusal kültürümüzün Alman vatandaşlarına tanıtılması, ayrıca vatandaşlarımız ve özellikle genç kuşakların Türk kültüründen uzaklaşmalarının engellenmesine yönelik çalışmalar yapılmakta ve çeşitli etkinlikler düzenlenmektedir.

Almanya'daki Başkonsolosluklarımız ile Hannover, Berlin, Frankfurt ve Köln'de bulunan Kültür Merkezlerimizin faaliyetleri, eğitim ağırlıklı kursların yanısıra, müzik, tiyatro, kabare, halk dansları, resim ve fotoğraf sergileri gibi değişik alanları kapsamaktadır. Ayrıca vatandaşlarımız tarafından kurulmuş bulunan kültür amaçlı çeşitli derneklerin faaliyetlerine de katkıda bulunulmaktadır. Bu çerçevede Dortmund'da vatandaş-devlet işbirliği ile faaliyete geçirilen "Dortmund Mesleki Eğitim Merkezi" nde de eğitim amaçlı etkinliklerin yanısıra sergi, müzik ve tiyatro gösterileri, konferanslar tertiplenmekte ve sözkonusu etkinlikler bölgedeki vatandaşlarımızın ilgisini kazanmaktadır.

Federal Almanya'da vatandaşlarımıza yönelik kültür faaliyetlerinde Türk Halk Müziği, Türk Sanat Müziği, Halk Dansları ve tiyatro rağbet görmektedir. Ayrıca Türk pop müziği sanatçıları da yoğun beğeni kazanmaktadır. Alman vatandaşlarına dönük kültürel faaliyetlerde ise ulusal kültürümüzün geleneksel değerlerinin yanısıra klasik batı müziği, Türk resim ve heykel sanatı, opera ve bale gibi etkinliklere de yer verilmektedir.

Büyükelçiliğimiz ve Başkonsolosluklarımız bu iki hususu da gözönünde tutarak düzenlenen kültürel etkinliklerin planlamasını Alman makamları ve Türk dernek ve kuruluşlarıyla işbirliği halinde yürütmektedir.

Almanya'da yaşayan 2 milyonu aşkın vatandaşımız için Berlin, Frankfurt, Hannover ve Köln'de Başkonsolosluklarımıza bağlı 4 Kültür Merkezimiz bulunmaktadır. Kültür Merkezleri Almanya'daki Türk vatandaşlarının ulusal bağlarını korumak, Almanlara ülkemiz kültürünü tanıtmak amacıyla faaliyetler düzenlemektedir. Hannover Kültür Merkezi, uygun bir yeni bina temin edilinceye kadar faaliyetlerini Başkonsolosluğumuz binasında sürdürmektedir. Diğer taraftan Berlin Kültür Merkezi, Urania Kültür Sitesi içinde kiralanan yeni mekanında 2001 yılı Mart ayında "Türk Evi" adıyla faaliyetlerine başlamıştır. Kültür merkezleri sadece Büyükelçiliğimiz ve Başkonsolosluklarımızca düzenlenen etkinliklerle sırılı kalmamakta, gerekli eşgüdümün sağlanması suretiyle Türk dernek ve kuruluşlarının toplum yararına düzenledikleri faaliyetlere de açık tutulmaktadır.

Türklerin yoğun olarak yaşadığı ve kapsamlı ve çok yönlü ikili ilişkilerimizin bulunduğu Almanya’daki gerçekleştirilen Kültürel etkinlikler de büyük yoğunluk göstermekte ve geniş bir yelpazeye yayılmaktadır. Burada bu etkinliklerin sadece en önde gelen birkaçına yerverilebilmiştir.

Dışişleri Bakanı Sayın İsmail Cem'in çektiği fotoğraflardan oluşan "Mevsimler" adlı fotoğraf sergisi Berlin Türk Kültür Merkezi'nde Sayın Bakanımızın da hazır bulunduğu bir resepsiyonla 15 Şubat 2000 tarihinde açılmıştır, serginin açılışına aralarında Federal Dışişleri Bakanı Joschka Fischer ve İçişleri Bakanı Otto Schily'nin de yeraldığı seçkin bir davetli topluluğu katılmıştır.

Delet Tiyatroları Genel Müdürlüğü Ankara Devlet Tiyatrosu, 6 Mayıs 2000 tarihinde "Katharina Blum'un Çiğnenen Onuru" adlı oyunu Berlin Urania Kültür Merkezi'nde sunmuştur.

Devlet Sanatçısı_ Piyanist Gülsin Onay, Bakanlığımızın katkılarıyla, II. Europamusicale-Avrupa Müzik Festivali çerçevesinde, 25 Haziran 2000 tarihinde Münih'te bir resital vermiştir.

İstanbul Devlet Opera ve Balesi tarafından sunulan "Mavi Nokta" isimli poetik opera, 23 Ekim 2000 tarihinde Wiesbaden'de ve 24 Ekim 2000 tarihinde Münih'te sergilenmiştir.

İzmir Devlet Operası ve Münih Richard Strauss Konservatuarı işbirliği le 10 Kasım 2000 tarihinde Münih'te bir Atatürk'ü Anma konseri düzenlenmiştir.

Altı çağdaş Türk kadın ressamının eserlerinden oluşan Günümüz Türk Kadın Sanatçıları adlı sergi 11 Mart-11 Mayıs 2001 tarihleri arasında Bonn Kadınlar Müzesi’nde, 24 Haziran-29 Temmuz 2001 tarihleri arasında ise Berlin Wilmersdorf Belediyesi galerisi’nde sunulmuştur.

Sayın Cumhurbaşkanımız ve Almanya Federal Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Johannes Rau’nun himayelerinde gerçekleştirilen ve Türkiye’deki birçok müzeden eserlerin yeraldığı “Truva:Düşler ve Gerçek” adlı sergi 17 Mart 2001 tarihinde iki Cumhurbaşkanı tarafından Stuttgart’da açılmıştır. Sergi bilahare 14 Temmuz-14 Ekim 2001 tarihleri arasında Braunschweig’da sunulmuş, son olarak da 16 Kasım 2001 tarihinden buyana Bonn Federal Sanat ve Sergi Sarayı’nda sergilenmektedir.

Türklerin Almanya’ya gelişinin 40ncı Yıldönümü Münasebetiyle, 2001 yılında Almanya genelinde çok sayıda kültürel etkinlik düzenlenmiştir. Bu kapsamda Duisburg ve Dortmund’da sergiler açılmış, Karlsruhe Duisburg’da TRT sanatçıları tarafından bir “40. Yıl Konseri” düzenlenmiş ayrıca Berlin Başkonsolosluğu ve Tempelhof-Schöneberg Belediyesi’nin işbirliği ile 28 Ekim 2001 tarihinde Berlin Mariendorf Hipodromunda at yarışları, panayır ve sergi düzenlenmiştir.

4 Ekim-11 Kasım 2001 tarihleri araszında Münih Başkonsolosluğu’nun girişimiyle Büyükelçiliğimiz himayesinde, Münih’te Türkiye’den çok sayıda sanatçının da katıldığı “Türk Ekimi 2001” adlı kapsamlı bir kültürel etkinlik programı gerçekleştirilmiştir

Ankara Olgunlaşma Enstitüsü’nün Osmanlı dönemi ve Atatürk devri giysilerinden oluşan defilesi 3 ve 4 Kasım 2001 tarihlerinde Berlin Türkevi’nde sunulmuştur.

Almanya’daki ilk Atatürk anıtı 1 Aralık 2001 tarihinde Bad Kreuznach’ta açılmıştır

Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT) Türk Halk ve Türk Sanat Müziği Amatör Ses Yarışması Avrupa Finali’nin ikincisini 7 Aralık 2001 tarihinde Berlin’de düzenlemiştir

10 sanatçının eserlerinden oluşan ve Truva ve Hitit sergilerine parallel bir etkinlik olarak gerçekleştirilen Çağdaş Türk Sanatları Sergisi 19 Aralık 2001 tarihinde Bonn Sanat Müzesi’nde açılmıştır. Serginin 17 Şubat 2002 tarihine kadar açık kalması öngörülmektedir.

Hazırlıkları 1997 yılından buyana sürdürülen ve Türkiye’nin çeşitli müzelerinden eserlerin derlenmesiyle oluşturulan “Hititler: Bin Tanrılı Halk” adlı sergi 17 Ocak 2002 tarihinde Kültür Bakanımız Sayın İstemihan Talay’ın da hazır bulunduğu bir törenle Bonn Federal Sanat ve Sergi Sarayı’nda açılmıştır. Serginin Haziran 2002’den itibaren Berlin’e de getirilmesi planlanmaktadır.