|
TÜRKİYE-ALMANYA TİCARİ VE EKONOMİK İLİŞKİLERİ
TÜRKİYE İLE ALMANYA DIŞ TİCARETİ (Milyon $)
|
Türkiye-Almanya Dış Ticaret Değerleri
(Milyon Dolar)
|
|
Yıllar
|
İthalat
|
İhracat
|
Hacim
|
Denge
|
|
1995
|
5.548
|
5.036
|
10.584
|
- 511
|
|
1996
|
7.813
|
5.186
|
13.000
|
-
2.626 |
|
1997
|
8.021
|
5.253
|
13.274
|
13.274
|
|
1998
|
7.310
|
5.444
|
12.758
|
12.758
|
|
1999
|
5.880
|
5.473
|
11.353
|
- 406
|
|
2000
|
7.146
|
5.110
|
12.256
|
- 2.036
|
2000 yılında Almanya’ya ihracatımız bir önceki yıla
göre % 0.6 azalarak 5.1 milyar Dolar. Bu ülkeden ithalatımız ise, % 20
oranında artarak, 7.1 milyar Dolar olarak gerçekleşmiştir.
2001 yılının Ocak-Ekim döneminde bu ülkeye yönelik
ihracatımız 4.502 milyon Dolar, ithalatımız ise, 4.480 milyon Dolar
olarak gerçekleşmiştir.
2000 yılında, Türkiye’nin ihracatı içinde
Almanya’nın yeri % 20.6, ithalatı içindeki payı % 14.5 oranında gerçekleşmiştir.
2000 yılında Almanya’nın ihracatı içinde Türkiye’nin
yeri ise % 1.1, ithalatındaki payıysa % 1.1. olmuştur.
Almanya 1999 ve 2000 yıllarında Türkiye’nin
ihracat ve ithalatında birinci sırada yer almıştır. Türkiye ise
Almanya’nın ticaret yaptığı ülkeler sıralamasında 16’ınca sırada
yer almaktadır.
Almanya ikili ticarette istisnai yıllar haricinde sürekli
açık verdiğimiz ülkelerden birsidir. Sözkonusu açık 1997 yılında
en üst noktaya ulaşarak 2.8 milyar Dolar olarak gerçekleşmiştir.
Ancak, daha sonra bu ülkeye karşı ticaret açığımız düşmeye başlamıştır.
1998 yılanda Almanya’ya karşı ticaret açığımız 1.9 milyor Dolar
olarak gerçekleşirken, 1999 yılında bu rakam 407 milyon Dolara
gerilemiştir.
İhracatımız ve ithalatımızda ilk sırada yeralan
Almanya ile ticaretimizde ortaya çıkan açıkta, motorlu taşıtlar ile
bunların aksam ve parçaları önemli bir yer tutmaktadır. Bu ülkeden
ithalatımızda ayrıca, makinalar, alıcı ihtica eden cihazlar, renkli
TV tüpleri, ilaç ve plastikten eşya da ilk sıralarda yeralmaktadır.
Diğer taraftan, Almanya’ya ihracatımızda giyim eşyaları,
renkli TV alıcıları, kabuksuz fındık ve motorlu taşıtlar ile bunların
aksam ve parçaları ilk sıralarda yeralmaktadır.
2000 yılında Almanya’ya ihracatımızda ilk 10
madde
Pamuktan kazaklar, pamuktan tişörtler, dokumaya
elverişli diğer maddelerden tişörtler, suni sentetikten kazaklar, kadın-çocuk
için pamuktan pantolonlar, renkli TV alıcıları, fındık-kabuksız çerezler,
motorlu taşıtlar, dizel-yarı dizel motorların aksam ve parçaları,
dizel-yarı dizel motorlu taşıtlar.
2000 yılında Almanya’dan ithalatımızda ilk 10
madde
Motorlu taşıtlar, dizel-yarı dizel motorlu taşıtlar,
traktör ve motorlu taşıtların aksam ve parçaları, kara taşıtlarının
aksam ve parçaları, kara taşıtları için dizel-yarı dizel motorlar,
kendine özgü fonksiyonu olan makinalar, alıcı ihtiva eden verici
cihazlar, renkli TV tüpleri, ilaç, plastikten eşya.
TÜRKİYE’DEKİ ALMAN YATIRIMLARI
Özellikle 1980 yılından sonra Alman yatırımcılarının
ülkemize ilgisi büyük ölçüde artmıştır. Nitekim, 1980 yılında
kadar sadece 24 Alman firması ülkemizde faaliyet gösterirken bu rakam
2000 yılı Haziran ayı sonu itibariyle 919’a yükselmiştir. Sözkonusu
firmaların toplam 7 milyar DM’a varan sermayesinin Türkiye’deki
mevcut yabancı sermaye içindeki payı % 12,24’tür.
Son yıllarda büyük Alman firmalarının yanısıra,
orta ölçekli işletmeler de ülkemizde yatırım yapmaya başlamışlardır.
Alman yatırımları Türkiye’de özel sektörel sıralamada öncelikle
otomotiv sanayi, ikinci olarak da elektrik-elektronik sanayinde yoğunlaşmıştır.
Almanya, 2000 yılı itibareyle verilen yabancı
sermaye izinlerinin ülkelere göre dağılımı bakımından üçüncü sıradaki
yabancı yatırımcı ülke konumundadır. 2001 yılı Haziran ayı
itibariyle Alman yatırımlarının Türkiye’deki izin verilen sermaye içindeki
tutarı 3.837.66 milyon USD olup, verilen izin adedi 208’dir.
Serbest Bölgeler
Almanya ile serbest bölgelerimiz arasındaki ticaret
hacmi 1996 yılında 193.0 milyon Dolar, 1997 yılında 378,3 milyon
Dolar. 1998 yılında 625.3 milyon Dolar. 1999 yılında 678.2 milyon
Dolar ve 2000 yılı Ocak-Mayıs döneminde 310.1 milyon Dolar olarak gerçekleşmiştir.
Serbest bölgelerimizde faaliyet gösteren 38 Alman ve Alman ortaklı
firma bulunmaktadır.
ALMANYA’DAKİ TÜRK YATIRIMLARI
Almanya’da yerleşen Türk vatandaşlarının bu ülkede
sahip oldukları küçük ve orta ölçekli işletmelerin sayısı, araştırma
kuruluşlarının tahminlerine göre yaklaşık 38.000’e ulaşmıştır.
Almanya’da yaşayan vatandaşlarımızın bu ülkede yaptıkları yatırımların
tutarı ise 8 milyar DM olarak tahmin edilmektedir.
Almanya’daki Tür işyerlerinin sektörlere göre dağılımı:
sanayi (% 1.5). küçük iş yerleri (%1.8) inşaat (%4.6) toptan ticaret
(%12.7) perakende ticaret (%41) otel ve restoran işletmeciliği (%26.5)
diğerleri (%11.9) olarak sayılmaktadır.
TÜRKİYE-ALMANYA İŞBİRLİĞİ KONSEYİ
Almanya ile ülkemiz arasındaki ekonomik ilişkilerin
yoğunluğu düzenli bir istişare mekanizmasanı ve etkin işbirliğini
gerekli kılması ve Karma Ekonomik Komisyon uygulamasının Alman tarafında
devlet güdümünde planlı ekonomi uygulanan ülkeler için geçerli olduğu
yönündeki değerlendirmesi sonucu iki ülke arasında İşbirliği
Konseyi kurulmasına karar verilmiştir.
Almanya ile Türkiye arasındaki Teknik İşbirliği
Anlaşması çerçevesinde kurulan KEK yukarıda belirtilen neden dolayısıyla
sadece 1977 ve 1984 yıllarında ik ikez toplanmış ve bu tarihten sonra
Türkiye-Almanya İşbirliği Konseyi bu işlevi üstlenmiştir.
Türkiye Almanya İşbirliği Konseyi (TAİK) 1993 yılında
Şansölye Kohl ile dönemin Başbakanı Tancu Çiller arasında varılan
mutabakat üzerine kurulmuş ve ilk toplantısı aynı yıl Bonn’da yapılmıştır.
İşbirliği Konseyi’nin Eşbaşkanlıkları Dışişleri
Bakanlıkları Müsteşarları tarafından yapılmaktadır.
Diğer yandan iki taraf işadamlarının Konsey ve Çalışma
Gruplarına etkin katılımları ve bazılarına da eşbaşkanlık
yapmaları sonucunda, TAİK kendine münhasır ibr nitelik kazanmış ve
bu oluşum içinde çalışmaya başlamıştır.
İşbirliği Konseyi bünyesinde çalışma grupları;
Ticaret ve Mal Mübadelesi Çalışma Grubu, Sanayi ve Yatarımlar Çalışma
Grubu ile 1994 yılında eklenen Turizm Çalışma Grubu ve 06-07 Kasım
1997 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilen toplantıda Sanayi ve
Yatırımlar Çalışma Grubu bünyesinde kurulan “Enerji Alt Çalışma
Grubu”dur. “Enervi Alt Çalışma Grubu” 2000 yılı toplantısından
itibaren Sanayi ve Yatırımlar Çaclışma Grubuna dahil edilmiştir.
Türkiye-Almanya İşbirliği Konseyi bugüne kadar
sekiz toplantı gerçekleştirmiştir. Konsey’in VIII. Dönem toplantısı
15-16 Kasım 2001 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilmiştir.
TÜRK-ALMAN TİCARET VE SANAYİ ODASI (ATTSO)
Türk-Alman Ticaret ve Sanayi Odası’nın kurulmasına
ilişkin çalışmalar 1989 yılında başlatılmıştır. Odanın
kurulmasını teminen TOBBL ile Alman Sanayi ve Ticaret Odaları Birliği
(DIHT) arasında 1994 yılında bir Protokol imzalanmış ve merkezi İstanbul’da
olan sözkonusu Oda 1 Ekim 1994 tarihinde faaliyete geçmiştir.
TÜRKİYE-ALMANYA TURİZM İLİŞKİLERİ
Türkiye ile Almanya arasında 3 Mart 1980 tarihinde
imzalanmış bir Turizm İşbirliği Anlaşması bulunmaktadır. Bu anlaşma
ile kurulan “Turizm Karma Komisyonu” 1990 yılından beri
toplanmamaktadır. Turizm Bakanlığımız sözkonusu Karma Komisyonunun
taraflarca uygun görülecek bir tarihte toplanmasının yararlı olacağı
görüşündedir.
Türkiye’ye Gelen Alman Turist Sayısı
Almanya geleneksel olarak Türkiye’ye en fazla turist
gönderen ülkedir. Almanya’dan ülkemize gelen turistlere ilişkin
istatistiki veriler aşağıda sunulmuştur:
|
Yıllar
|
Kişi
|
|
1995
|
1.656.310
|
|
1996
|
2.141.778
|
|
1997
|
2.338.529
|
|
1998
|
2.233.740
|
|
1999
|
1.388.787
|
|
2000
|
2.276.238
|
2000 yılında ülkemizi 2.2 milyon Alman turist
ziyaret etmiştir. Bu sayı bir önceki yıl karşılaştırıldığında
% 63.9 oranında artışa tekabül etmektedir.
2001 yılında ise ülkemizi 2.875.446 milyon turist
ziyaret etmiş olup, bu sayı bir önceki yıla göre yüzde 24,9 artış
olduğu ortaya çıkmaktadır.
|